De sceptische bril: wondermiddel

1499735_619665928068570_254972247_nMeditatie wordt meer dan eens als wondermiddel tegen allerlei kwalen aangedragen. Slapeloosheid? Ga mediteren! Depressie of angstgevoelens? Ga mediteren!  Heb je last van stress, ADHD of heb je een spastisch been? Ga mediteren! Ik heb te vaak gehoord dat meditatie overal bij help. Dus zet ik mijn sceptische bril op en vraag me af: is dat wel zo?

De afgelopen jaren is de populariteit van cursussen als Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR) sterk gestegen. Ik kwam bij een cursus terecht nadat ik bij de schoolpsycholoog aanklopte voor depressieve klachten en nu blijkt de helft van mijn vriendengroep lekker te gaan ‘mindfulnessen’. De cursus schijnt te helpen om ‘beter te kunnen slapen en rustiger in je hoofd te worden,’ zeggen ze.

Natuurlijk zijn er wetenschappelijke onderzoeken uitgevoerd en daaruit blijkt dat meditatie vergelijkbare resultaten oplevert als antidepressiva. Je zal mij dus ook nooit horen zeggen dat deze hype gebaseerd is op totale onzin. Toch wil ik een kanttekening maken en dat is het volgende: soms is meditatie niet genoeg. Lodro Rinzler (schrijver en meditatieleraar) schreef hier een fantastisch artikel over voor de Huffington Post na aanleiding van de dood van Robin Williams.

In de val trappen
Als je al een langere tijd mediteert en het boeddhisme bestudeerd kun je soms in een gevaarlijke val trappen. Leren we niet dat we onszelf moeten accepteren hoe we zijn, dat alles wat we voelen en denken ok is? Dat als we dingen maar compleet toelaten en voelen dat het dan eigenlijk geen probleem is?  Dat mijn depressie nou eenmaal deel uitmaakt van wie ik ben en dat ik hem mag begroeten als een vriend en koekjes mag voeren in de ochtend bij het ontbijt, tijdens de lunch en na het avondeten? Het antwoord op die vraag is ja, en nee.

Ja, we zijn helemaal goed zo als we zijn en emoties, in elke vorm en maat, zijn welkom.  Maar dat betekend niet dat we onszelf moeten kwellen.  Meditatie is geen medicijn, mediteren in geen therapie. Lodro zegt in zijn artikel: “Meditatie is geen wondermiddel tegen psychische aandoeningen. De Boeddha heeft nooit een lezing gegeven getiteld:  ‘Zoek geen hulp, blijf leiden onder je chemische onevenwichtigheid.’ Als je een geestelijke aandoening hebt kan meditatie behulpzaam zijn, maar je zou het moeten beschouwen als een aanvulling op, in plaats van een vervanging van je medicijnen.”

Net als een bril
Deze zomer was ik aanwezig bij een lezing waar het onderwerp depressies ook boven kwam drijven. Een vrouw schuifelde naar voren en stelde de vraag die waarschijnlijk velen anderen ook hadden willen stellen, maar niet durfden. Ze had een grote bril op en droeg een hoortoestel, ze praatte iets te hard in de microfoon omdat ze zichzelf nauwelijks kon horen. Ze nam een grote hap lucht en vroeg: “Wat nou als je niet goed kan functioneren zonder medicijnen, wat als je brein niet doet wat het hoort te doen als je de pillen niet slikt? Ik wil graag mediteren maar ben bang dat ik het niet goed doe omdat ik medicijnen nodig heb om hier aanwezig te kunnen zijn. Gaan medicijnen en meditatie samen?” Er viel een stilte in de zaal en ik was diep ontroerd. Er stond een olifant in de kamer en deze vrouw had dit feit niet alleen uitgesproken maar er ook nog eens nadrukkelijk naar gewezen.
De leraar die voor de groep zat, Acharya Cashman, nam een slok van haar water en keek de vrouw aan. Na een korte stilte zei ze: “Er is absoluut niks mis met medicijnen. Het is net als een bril. Sommige mensen hebben een bril nodig om te kunnen zien. Tegen hun zeg je toch ook niet dat ze hun bril niet op mogen zetten?”

Met die uitspraak sloeg Acharya Cashmen de spijker op zijn kop. Je hebt niet altijd controle over je lichaam. Heb je slechte ogen? Draag een bril! Slechte oren? Neem een hoortoestel! Ben je depressief en heb je suïcidale gedachten? Zoek hulp!

Lees het artikel van Lodro Rinzler hier

 

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s