Vraag maar raak! Gehechtheid

vmrEen heleboel vragen kunnen in je opkomen als je begint met mediteren of bij het lezen van boeken over het boeddhisme. Sommige vragen zijn makkelijker te beantwoorden dan de ander. Soms moet je simpelweg iets ervaren, een andere keer verschaft het lezen van een boek al een hoop duidelijkheid. Om te helpen bij het beantwoorden van vragen heb ik een aantal leraren gevraagd me te helpen. Deze week zal de eerste vraag beantwoord worden door Shambhala leraar Wolf van Lieshout.

In de boeddhistische leer staat dat gehechtheid leidt tot lijden. Toch wil ik een relatie hebben, en zekerheid in bijvoorbeeld werk en opleiding. Hoe past gehechtheid in dat plaatje?

Gelukkig is er volgens de boeddhistische leer niets mis met relaties, studie of werken. Integendeel. Wat bedoelen we dan als we zeggen dat gehechtheid leidt tot lijden? En hoe verhoudt gehechtheid zich tot onze relaties of ons werk?

Het woordenboek geeft de volgende definitie van gehechtheid: verbondenheid door liefde, vriendschap, genegenheid. Als we naar gehechtheid kijken vanuit boeddhistisch perspectief, dan is die definitie iets anders. Misschien kun je zeggen dat we meer over ‘gebondenheid’ spreken in plaats van ‘verbondenheid’, en precies daar ontstaat het lijden: zodra we ons welzijn afhankelijk maken van iets buiten onszelf, planten we de zaadjes van ellende. We (ver)binden ons lot aan omstandigheden buiten ons; “als dát er nu maar is, dan komt alles goed, dán ben ik gelukkig.”

Onbeperkt houdbaar?

Het is interessant te kijken waar we ons eigenlijk aan willen hechten. Als we er wat langer bij stilstaan, zien we dat we een hoop verwachtingen en ideeën hebben over hoe onze relatie, onze partner of onze baan eruit moet zien. We  hebben een al dan niet bewust plaatje voor ogen, het garantiebewijs voor geluk dat we alleen maar binnen hoeven te halen of stand te laten houden, liefst onbeperkt houdbaar! Niet dus. Niet alleen veranderen onze wensen en behoeften continu (en zijn onze wensen vaak ook nog eens tegenstrijdig), tot overmaat van ramp is de realiteit zelden overeenkomstig ons ideale verzekeringspakket van geluk! We sluiten de ogen voor wat er werkelijk gebeurd en staren gefixeerd naar het ‘should-be universum’ waarin elke afwijking wordt afgerekend met de valuta van teleurstelling, verwijt, hoop en vrees.

Life is a dance floor

Is er dan geen andere manier? Jawel! Als we in staat zijn onze behoefte aan zekerheid los te laten, en te erkennen dat we in een steeds veranderende wereld leven, en dat we zélf een steeds veranderende wereld zijn, dan kan ons leven een dynamische, kleurrijke dans worden, waarin we onvoorwaardelijk kunnen waarderen wat zich voordoet. Dansen is alleen mogelijk als de partners (of het nou mensen of omstandigheden zijn) wel in contact staan met elkaar, maar niet vastgebonden. Dat betekent ook dat de dans anders kan verlopen dan je zelf graag zou willen; de werkelijkheid is wispelturig, buigzaam en genadeloos, maar als je durft te dansen zonder je vast te klemmen zul je altijd de juiste beweging vinden om verder te gaan.

 Wie?

ImageWolf van Lieshout is een student binnen de Shambhala overdrachtslijn van Sakyong Mipham Rinpoche sinds het jaar 2000.  De afgelopen vier jaar is hij zelf ook leraar binnen deze traditie en geeft cursussen en retreats in Nederland en elders in Europa. Daarnaast werkt hij als psychiatrisch verpleegkundige op een crisisafdeling.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s